13. sept. ferð í Jökulheima aflýst

Ekkert verður af seinkaðri afmælis-sumarferð félagsins í Jökulheima þetta árið sökum covid og óvissu í kringum samkomutakmarkanir á undanförnum vikum og mánuðum.

Við stefnum ótrauð á veglega skemmtilega ferð í Jökulheima næsta sumar.

“Hörfandi jöklar” og jöklafréttabréf

Jöklafréttabréfið fyrir 2020 er komið út (það fimmta í röðinni) og komið á sinn stað á vef Veðurstofu Íslands frettabref-joklar-newsletter-glaciers-iceland-2020.pdf (vedur.is). Þar er greint frá helstu niðurstöðum jöklamælinga ársins 2020. Fréttabréfið er á vegum verkefnisins „Hörfandi jöklar“ og unnið í samvinnu Veðurstofu Íslands, Jöklahóps Jarðvísindastofnunar Háskólans, Náttúrustofu Suðausturlands og Vatnajökulsþjóðgarðs og fjármagnað af umhverfis- og auðlindaráðuneytinu.

Sumarferð JÖRFÍ 2021

Sumarferð JÖRFÍ verður farin í Jökulheima um Verslunarmannahelgina. Félagsmenn, vinir og fjölskyldur eru velkomin með í ferðina. Mætt er í Jökulheima föstudaginn 30. júlí og munum við dvelja þar til mánudagsins 2. ágúst.

Skrá þarf sig í ferðina fyrir 26. júlí, með tölvuskeyti á thorakarls@gmail.com eða í síma Þóru 866-3370. Við skráninguna þarf að taka fram hvort óskað sé eftir að gista í skála, eða hvort gist verði í tjaldi. Innifalið í hóflegu skráningargjaldi er gúllassúpu á föstudagskvöldi og lamba-grillveisla eitt helgarkvöldanna, göngu- og hjólaleiðsögn um leiðir sem henta öllum aldurshópum í nærsvæði Jökulheima, og dansiball á pallinum undir stjórn skífuþeytara hússins. Skráningargjaldið er kr. 3.000,- fyrir fullorðna, og greiða ber fyrir brottför á reikning: 525-26-110641, kennitala: 180653-2959.

Í ferðinni munum við fara yfir sögu Jökulheima og hvernig Jöklarannsóknafélagið byggði þessa bækistöð fyrir Vatnajökulsferðir. Við skoðum sögu hörfunar Tungnaárjökuls frá því að hann náði lengst fram í litlu ísöldinni um 1890 og hvernig jöklar og eldvirkni hafa mótað þetta eyðilega en ægifagra svæði sem fyrir 100 árum var einn afskekktasti og minnst þekkti hluti Íslands.

Farið verður á einkabílum og leitast verður við að veita þeim far sem ekki hafa bíl sem kemst með góðu móti inn í Jökulheima. Brottför er áætluð úr Reykjavík föstudaginn 30. júlí kl. 16 og lagt verður upp frá aðstöðu Veðurstofu Íslandas að Vagnhöfða 25. Fari fólk fyrr af stað og hyggur á að hitta hópinn annars staðar þá má gjarnan láta fararstjóra vita.

Á Tungnaáröræfum. Horft til Kerlinga í Vatnajökli, milli Tungaárjökuls og Sylgjujökuls. Mynd: Hlynur Skagfjörð Pálsson.

Nýtt fréttabréf JÖRFÍ

Í nýju fréttabréfi JÖRFÍ eru m.a. pistlar um sporðamælingar félagsins síðastliðið haust og afkomumælingaferð sem farin var á dögunum á Mýrdalsjökul. Sagt er stuttlega frá aðalfundi félagsins og fyrirhugaðri sumarferð í Jökulheima um Verslunarmannahelgina. Fréttabréfið er aðgengilegt hér á vef félagsins.

Fyrirlestur Þorsteins Sæmundssonar þriðjudaginn 20. apríl 2021 kl. 20:00

Þorsteinn Sæmundssson – fyrirlestur JÖRFÍ:  Ofanflóð á Íslandi – aurskriður og berghlaup.

Hver er staðan á rannsóknum og kortlagningu á Íslandi í dag? 

Fundurinn hefst kl. 20:00 en hlekkurinn opnast kl. 19:45. Hér er hlekkur á fundinn: https://eu01web.zoom.us/j/62125093634

Í fyrirlestri sínum mun Þorsteinn fara yfir rannsóknir á ofanflóðum á Íslandi og þá sér í lagi þess hluta sem flokka mætti til aurskriðna og berghlaupa. Miklar breytingar hafa orðið og eru að eiga sér stað í náttúru Íslands. Skriðjöklar hopa hratt, jökullón sem eru og hafa verið að myndast við sporði skriðjökla stækka að sama skapi. Fjallshlíðar fyrir ofan þessa hörfandi jökla og jökullón þeirra standa eftir, oft á tíðum óstöðugar. Samfara hlýnandi veðurfari hefur orðið vart við að sífreri í fjöllum er að þiðna og láta undan og hafa stór skriðuföll fallið hér á landi undanfarin áratug sem rekja má til þiðnunar sífrera. Vísbendingar eru um að breytingar hafi orðið á úrkomumynstur og úrkomuákefð samfara hlýnandi veðurfari og má hugsanlega rekja stór skriðuföll sem fallið hafa hér á landi á undanförnum árum til þeirra breytinga. Aurskriður og berghlaup eru þó engin nýlunda eins og glöggt má sjá á samantekt Ólafs Jónssonar. Fjölmörg dauðsföll má rekja til þessarar tegundar ofanflóða á síðustu öld og segja má að hurð hafa skollið nærri hælum á Seyðisfirði í desember síðastliðinn, en einhvern vegin hefur þessi málaflokkur almennt fengið mjög litla athygli hingað til hér á landi. Í fyrirlestri sínum mun Þorsteinn fara yfir hvernig staðið er að rannsóknum, skráningu og kortlagningu á aurskriðum og berghlaupum á Íslandi í dag og mun fjalla um nokkur nýleg dæmi skriðufalla á undanförnum áratugum. 

Þorsteinn lauk Bs prófi í jarðfræði frá Háskóla Íslands árið 1988 og fjórða árs prófi í jarðfræði frá HÍ sama ár. Þorsteinn hóf nám við Háskólann í Lundi árið 1989 og lauk þaðan Fil.lic prófi í ísaldarjarðfræði árið 1992 og doktorsprófi á sama sviði árið 1995. Vorið 1995 fluttist hann ásamt fjölskyldu sinni til Íslands og hóf störf við snjóflóðadeild Veðurstofu Íslands vorið 1995 og starfaði þar til loka árs árið 1999. Í byrjun árs 2000 hóf hann störf sem forstöðumaður Náttúrustofu Norðurlands vestra og byggði hana upp frá grunni. Þorsteinn starfaði sem þar til byrjun árs 2014 og hefur síðan þá starfað við kennslu og rannsóknir við Háskóla Íslands, en árið 2020 starfaði hann við afleysingar sem sérfræðingur í Umhverfis- og auðlindaráðuneytinu. 

Frá því að Þorsteinn snéri heim úr námi hefur hann unnið töluvert að rannsóknum á ofanflóðum. Störf hans á Veðurstofunni snéru að miklu leiti að snjóflóðum og uppbyggingu snjóflóðaeftirlits á landinu. Orsakir og eðli skriðufalla, auk rannsókna á jarðfræðilegum ummerkjum bæði snjóflóða og skriðufalla hefur þó alltaf skipað stóran sess í rannsóknum hans.